|
سةربةخؤيى كوردستان
دواتر سةرؤ قادر بةثرسى مةكتةبى ناوةندى
راطةياندنى ثارتى ديموكراتى كوردستان ئاماذةى
بةوةكرد ئةو لايةنةى ئةنجاميَكى باش بةدةست
دةهيَنن روانطةى بؤ سةربةخؤيى كوردستان ضؤنةو ضى
لةثيَناو دادةكات و طوتى: طرنطترين شت لةوةداية
ئةو سةركردايةتييةى ديَتة سةر كار يان متمانةى
ثيَدةدريَت دةتوانيَت ثةرة بةثرؤسةى سةربةخؤيى
كوردستان بدات يا نا؟ لةدواى هةلَبذاردن و ضةندين
هةلَبذاردنى ديكة تا ئيَستا خةباتى ئيَمة بؤ
سةربةخؤى بةردةوام ئةمة ناكريَت لةكاتى طفتوطؤدا
بشارينةوة.طةورةترين كيَشةى ئيَمة واتة هةريَمى
كوردستان لةطةلَ ئيَراقة كة ئيَمة بةشيَكين لةو،
ئيَستا ئةو طفتوطؤيانةى لةسةر ئاستى رِايطشتى
لةكةنالَى جياجيا دةكريَت ئةوة دةردةخةن كة كام
بالَ لةناو بزووتنةوةى سياسى و لةناو كؤمةلَطاى
كوردستاندا بةخةمى ئةوةوةية كة ثرِؤسةى سةربةخؤيى
كوردستان ض لة ضوارضيَوةى ئيَراق فيدرِالَ يان
كؤنفيدرِالَ دةتوانيَت ئةم ئاراستةية بةرةوثيَش
بةريَت. سةركردايةتى سياسىو قانونى هةريَمى
كوردستان ئيَستا تا ئةمرِؤ لةشويَكى ديثلؤماسى
قانونى و هةنديَجار دةطاتة خؤئامادةكردنى سوثا نةك
هةر بؤ بةرطرى لةدةستكةوتةكان بةلَكو بؤ
بةدةستهيَنانى ئةو ئامانجانةش كة بةدى نةهاتوون
وةك طيَرِانةوةى ناوضة دابرِاوةكان يةكيَك لة
ئامانجة سةرةكى ليستى كوردستانيية نايشارينةوة
ئةو طفتوطؤيةى هةية ئةوةية ثاش هةلَبذاردن و
متمانةكردنى خةلَكى كوردستان بةسةركردايةتى سياسى
هيَزو مةنتيقى ئةم سةركردايةتيية لةسةر ئاستى
ئيَراقى و نيَودةولَةتى زياتر دةكات بؤ
بوذاندنةوةى ناوضة دابرِاوةكا، هةروةها هيَزو
تواناى سةركردايةتى سياسى و بةشدارى كورد
لةحكوومةتى فيدرِالَيش زؤر لة ئيَستا بةهيَزتر
دةكات ضةند بةشداريكردن كةمتر بيَت ضةند متمانةى
خةلَك بةسةركردايةتى كةمتر بيَت هيَندة هةموو
ئةوانة كةمدةبنةوةو بوارى دةستيَخستن و
هاتنةناوةوة.
طومان خستنة سةر بةهيَزتر دةكات
سةرؤ قادر دووثاتيكردةوة لةو مةسةلةيةدا شةرم
نةكةين ئاماذةى بةوةدا ناكةويَتة قالَبى هةلَمةتى
هةلَبذاردن ئةطةر باسبكةين كىَ لة كوردستان ئةمرِؤ
لةسةر ئةو روانطةية بيرورِاى جياوازى هةية هةروةها
طوتى:
خةلَكى
ديكة لةليستى ديكةدا كؤبوونةتةوة كة شانازى بةوة
دةكةن رؤذيَك لةثيَناوى كوردستاندا تةقةيةكيان
نةكردووة ئيهانة بةذنة ثيَشمةرطةو شةهيد دةكةن،
دةلَيَن: ذنيَكمان بيَوةذن نةكةوتووة منالَيَكمان
هةتيو نةكةوتووة ئةوانة ئةمرِؤ ليستيان هةية،
بةلآم ئايا ئةوانة دةتوانن سبةينىَ لةو نةبةرد
بةردةوامبن برِوايان ثيَى هةية يان خوانةخواستة
ئةطةر طؤرِانيَك رووبدات ئةوانة ئةوة بةسةر
كوردستان ديَنن كة حةماس لةسر فةلَةستينى هيَنا و
ئيَش و ئازارى فةلةستينى زؤر زياترة لةو كاتةى
سولَتةىفةلَةستينيان نةبوو،بةلايةنى كةم خةلَك
طومانى ئةوةى نةدةكرد فةلَةستينيةكان تواناى
بةرِيَوةبردنى خؤيان نةبيَت. ئةمةريكاو ئةوروثاش
تةماشاى سةركردايةتييةكى بةهيَز دةكةن دواى
هةلَبذاردن هةركيَيةك بيَت ئةطةر ديموكرات بيَت
بةدلَنياييةوة ثشتيوانيةكى يةكجار زؤرى ليَدةكةن
لة دونياى ئةمرِؤدا ثشتيوانى لةسةركردةى
ناديموكرات ناكريَت ريَطاى ثيَدةدريَت بيَتة
سةركار بةلآم دواتر ليَى دةطةرِيَن بزانن ضى دةكات
و دواتر دةكةويَتةذيَر ئابلؤقةى نيَودةولَةتى
بةهةموو شيَوازةكان و ميللةتةكةش لةةطلَ
سةركردايةتييةكى ناديموكراتى ثاشكةوتوو سزا
دةدريَت و دنيا شةرم لةم جؤرة سزايانة
ناكات.دووةمين مةرج بؤ سةركردايةتى سياسى كوردستان
هةر لةثةرلةمانةوة تا دروستبوونى ئةو حكوومةتةى
دروست دةبيَت ئةوةية كة برِواى بةديموكراسى و
ثيَشكةوتنى هةريَمى كوردستان هةبيَت يةكيَتى و
ثارتى ديموكراسى و ثيَشكةوتنى كؤمةلآيةتى بؤ خؤيان
ثاوان ناكةن بةدةلَنياييةوة لةليستةكانى ديكةشدا
طومان لةسةر ديموكراسيبوونى زؤربةى هةرة زؤرى خزب
و لايةنةكان نيية بةلآم يةكيَتى و ثارتى لةو
ليستةدا بةناوى خؤيان ئةو مافةبةخؤيان دةدةن. كة
دلَنيايى بةخةلَكى كوردستان بدةن كة
بةرفراوانكردنى ديموكراسى سياسى تا ضرِكردنةوةى
ديموكراسي سياسى بؤ ناو ذيانى كوردستان سلَ
ناكةنةوة ثاشةكشةى تياناكةنةوة ثاشةكشةى تياناكةن
وة ئةو ثيَشكةوتنة كؤمةلآيةتييةى لة كوردستان
بةدةستهاتووة ثاشةكشةى تياناكةن. ئةو ليستانةى كة
زؤر شانازى بةوة دةكةن كةمن ثيَمواية ليستى
كوردستان ليستى ديموكراسى و سةربةخؤيى كوردستانة
ئةو ليستانةى لةبةرامبةر ئةوانن نةك هةموو ليستى
ئيسلامييةكان و ليستى فةوزةويةكانى كوردستان
بةبؤضوونى من ليستى طؤرِان نة برِوايان بة
ديموكراسى و نة ثيَشكةوتنى كؤمةلآيةتى لايةنةك
دةربةستى ئةوةن سةربةخؤيى كوردستان ثيَشيَل
دةكريَت يان نا. ئةطةر جاران يةكيَتى و ثارتى و
خزبةكانى ديكة ولآت بةولآت دةطةرِان هةر لة بةغداو
تا ولآتانى دةوروبةر تا ئةوروثا ثةيوةنديان دروست
دةكرد بؤ ئةوةبوو بزووتنةوةى رِزطاريخوازى
كوردستان و هةريَمى كوردستان بتوانيت لةسةر ثيَى
خؤى بوةستيَت، بةلآم ئيَستا كة 18 سالَ بةسةر
سةربةخؤيى و هةبوونى ياسا لة ذيانى سياسى و
كؤمةلآيةتى ئيَمةدا تيَدةثةرِيَت ثاش ئةوةى
هةريَميَكى كوردستانى بةهيَز بةشدارىلةرووخاندنى
ديكتاتؤر كرد، ثاش ئةوةى هةريَمى كوردستان ئيَستا
لايةنة هةرة ديموكراتةكةى دةولَةتى ئيَراقى
نويَية، تواناى خؤثاراستن و تواناى ئةوةى هةية
بزووتنةوةى سياسى بةثيَى داهات و ثشتيوانييةكى
خكوومةتى كوردستان بتوانيَت لة ذيانى سياسى
بةردةوام بيَت، مافى كةسيش وةها ثيَشيَ ناكريَت كة
نةتوانىَ لةبةرامبةر ثارتى و يةكيَتى دا لةثرؤسةى
هةلَبذارن دا بةشدارى بكات، لةم بارودؤخةدا
ثةيوةنديكرد بةغداو ولآتانى دةوروبةر لة غةيرى
خيانةتكردن هيض مانايةكى ديكةى نيية،ئةوكةسةى ثةنا
بؤ ماليكى بةريَت بؤ ولآتانى دةوروبةربةريَت كة
ناويان ناهيَنم هةنديَكى دركاوةو هةنديَكى ديكةى
رةنطة بدركيَنريَت هةولَ و تةقةلآيةكى زؤر دةدات
بؤ ئةوةى سةركردايةتى يةكى زؤر بةهيَز ض
لةناوثةرلةمان ض وةك سةرؤكايةتى كوردستان ض وةك
حكوومةتى دادىَ دةرنةضيَتةوة تاوةكو هةمو رؤذىَ
ئةم سةركردايةتيية لةهةذان و لةرزين دابيَتو
ئامادةيى ئةوةى تيابيَت لةثيَناوى مانةوة هةموو
رؤذيَك سازش بكات و سةربؤ ئةم و ئةركة ض بكات و
سةرئةنجام نةتوانىَ لةبةرامبةر ئيَراق بوةستيَت و
كوردستان بطيَريَتةوة بؤ ئةو قؤناغةى كة بينيمان
ولآتانى دةوروبةر بة سوثاو سيخورِةوة تةراتيَنيان
تيَدادةكرد. لةم كاتةدا ثةنابردنى ضوار خزبى
ئيسلامى كةدوانيان بوو بة بةشيَك لةوان وةستان
بةرامبةر بة ديموكراسى وةستانة بةرامبةر سةربةخؤيى
كوردستان و هيض ثةيوةندى بةهةلَبذاردنةوة نيية
بةلآم كةلةكاتى هةلَبذاردن دةيكةنناكريَت ليَى بىَ
دةنط بن ناكريَت كابرايةك بضيَت لةطةلَ موخابةراتى
دةرةوة كؤببيَتةوة و بة ئاشكرا ياغرى بةمةشاعيرى
خةلَكى هةلَةبجة بكات و بيانباتة بةردةمى سةرؤك
وةزيرانى ئةمرِؤى ئيَراق كة هةموو دةلَيَن نةزعةى
ديكتاتؤرى تيَداية ئةةطر بؤى بكريَت لةكةمتر لة
سالَيَكدا دةبيَتة سةددام حوسيَن، ضونكة دووةم
بةهيَزترين تاكة ئارِاستةى خكوومةتى ئيَراقى
بةدةستةوةية لة بةرامبةر بةرذةوةندى و خواستةكانى
خةلَكى هةلَةبجة دةوةستيَت بةرامبةر هةموو ئةو
خواستانةى كة كوردستان هةيةتى ئةمة طالَتةو
ئيهانةكردن نيية بةهةستى سةربةخؤيى كوردستان.
بةبؤضوونى من طرنطة ئيَمة ئةوةامن لةبةرضاوبيَت كة سةركردايةتى كورد
لةسةريةتى لةهةر طروثيَك لةهةر حزبيَك لةهةر
ليستيَك لة ستراتيذى سةربةخؤيى و كوردستان و
قولَكردنةوةى ديموكراسى و ثيَشكةوتنى كؤمةلآيةتى
لانةدا.
بوارى ئابوورى
بوارى
ئابوورى كة بواريَكى ديكةى ثيَشكةوتنى
كوردستانةسةرؤ قادر نيشانيدا، ئةو سياسةتةى
بةشيَكة لة سياسةتى ثرؤسة بةرةو سةربةخؤيى و
سةندنةوةى ئةو ئيمكانيةتانةى هى خةلَكى كوردستانن
هى حكوومةتى كوردستانن ض لة سياسةتى ئابوورى دا و
ثيَشكةوتنى ئابوورى لة كوردستان هةر لةذيانى
خةلَكةوة بطرة تا ئاوةدانكردنةوةو تا ثيَشكةوتنى
ثيشةسازى هةروةها طوتى: بةبؤضوونى من ليستةكانى
ديكة لةطةلَ ئةم بنةمايانة هيض كيَشةيةكيان نيية
ئةطةر هةشيانبيَت لةوانةية روانطةى تايبةتى بيَت
بةلآم ديسان ئةو دوو ئاراستةيةى كة بةرةنطارى
ئةمرِؤى ديموكراسى و سةربةخؤيى لة كوردستان
بونةتةوة طةورةترين شكست لة ثيَشكةوتنى ئابوورى
كوردستان دةدات ضونكة هيض روانطةيةكى كاملَيان
ثيَى نيية كة بلَيَين سبةينىَ لةطةلَ سةروةتى زؤرى
كوردستان و لةطةلَ ئةو كيَشة ئابوريانةى تيَكةلَن
بةسياسةت روانطةيان ضيية؟ يةكةم تةنها ئيشيان
ئةوةية كة باسى كةموكورِيةكان دةكةن، دةستيان خؤش
بيَت لةوةدا دووةم بيَن كةموكورِيةكة بةجؤريَك باس
بكةن كةدواجار شكست لةهةريَم دةدات و لةخةلَكى
كوردستان. بةبىَ ئةوةى ضارةسةر بدؤزنةوةو بةديل
دانيَن روانطةى يةكطرتووى ئيسلامى و كؤمةلَى
ئيسلامى و نةوشيروان مستةفا بؤ ثيَشكةوتنى ئابوورى
كوردستان ضيية، رِوانطةى هةريَمى كوردستان ئيَستا
ديارة لةسةر ئةم رِوانطةية بةردةوام دةبيَت و
ثةرةى ثيَدةدات هيض ديكةى ناطؤرِيَت، بةلآم هى
ئةوان ضيية؟ ضونكة كيَشةكة ئيَستا لة نيَوانى ئةو
دوو ئاراستةيةية بالَةكانى ديكة دةيانةويَت
بةشدارى بكةن بةقةدةر خؤيان و دلَنيان كاتىَ هاتنة
ثةرلةمان دذى ديموكراتى و ثيَشكةوتن نابن هيوادارم
بةقةدةر خؤيان دةنط بيَنن هةبونيان لةقازانجى
تةبايى و بةشداريكردنى هةموولا بالَةكانى
بزووتنةوةى كوردستان لةناو ثةرلةمانى كوردستان
بيَت.
بةرذةوةندى خةلَكى كوردستان
سةرؤ قادر ثيَى واية ديموكراتيبوونى ليستى كوردستان لةطةلَ ذمارةيةكى ديكةى
ثيَكهاتةكانتةنها لةوة دانيية حزبةكة بةهيَزةوة
سةربكةوىَ و طوتى:
ديموكراتى بوون ثيَشكةوتنخوازى ليستى كوردستان
لةطةلَ ذمارةيةكى ديكةى زؤر لةثيَكهاتةكانى
كوردستان تةنها لةوةدانيية ئيَمة بةرذةوةنديمان
لةوةداية حزبةكانى خؤمان دةبيَت بةهيَزةوة بيَنةوة
سةركار ئةطةر هةر ئةوة بيَت ئةوة ثةيوةندى دةبوو
بةبةرذةوةندى ئيَمة. بزووتنةوةى رِزطاريخوازى
كوردستان لةشاخةوة بطرة تا ماوةى 80 سالَ تا
رِاثةرِينى 1991 لةجةوهةرداو لةو ئايدؤلؤذيايةى
بلآوى دةكردةوة
بزووتنةوةيةكى ديموكراتى بووة ئينجا دواتر داواى سةربةخؤيى و مافة
نةتةوايةتييةكانى كردووة، ئةوةية وايكردووة ئةمرِؤ
يةكيَتى و ثارتى و هةندىَ لايةنى ديكة طومان
لةديموكراتييةتبونياندا نةكريَت ئةوةى ئيَستا
كراوة دةطةرِيَتةوة بؤ ئةو روانطةى ئةم روانطةية
لةكردةوةدا كةموكورِى زؤربووة جيَى طلةيين و
دةبيَت باجى لةسةر بدةين هةموو راستة بةلآم
هةرضةندة مامةلَةى لةطةلَ بكةيت لةديموكراتى بوونى
سةركردايةتى سياسى كوردستان نابيَت كةمبيَتةوة
دنياش ثشتيوانى لةهيض دةولَةتيَك ناكات كة
ديموكرات نةبيَت سرِى مانةوةى هةريَمى كوردستانيش
لةدواى رِاثةرِيندا بؤ ئةوة دةطةرِيَتةوة كة بؤ
دنياى سةلماند بةهةموو ئةو ناخؤشيانةى هاتة ريَطاى
ئةوةبوو كة ولآتيَكى ديموكرات دروست دةكةين
لةناوضةيةكدا كة ديموكراتى بة ئاسانى بةةدست نايةت.
|