كؤرِى بةرِيَز/ سؤنطولَ ضاثوك ئةندامى ئةنجوومةنى حوكمى ثيَشوو

"كيَشةى كةركووك و ئاييندةى ثرؤسةى سياسى عيَراق"

 

 

 9/8/2008

 

 

  ماددةى 140 و ناوضةكانى ديكةى ئيَراق

   ثيَويستة جياوازى لة نيَوان خةلَكى توركمان و ئةو لايةنة بةناو توركمانيانة نةبكريَت كة فةرمان لة دةرةوة وةردةطرن سونطولَ ضاثوك ئاماذةى بةوةدا ماددةى 140 تةنها بؤ كةركووك نةبوو لةسةرةتادا كة دانرا، بةلَكو بؤ ناوضة كيَشةدارةكانى ديكةى وةكو نةجةف و كةربةلاش بوو بةلآم تةنها تةركيز لةسةر كةركووك كرا، هةروةها لةكاتى ئةنجومةنى حوكم ئيَمة هةولَماندا ريَكخراويَك دابمةزريَنين تاوةكو ئةو زةويانةى هى كورد و توركمان بوو بطةرِيَنةوة بؤ خاوةنى خؤيان، دواى ئةوةى ماددةى 58 تةواو بوو دواتر لةدةستوور 80%ى خةلَك دةنطى بؤ ماددةى 140 دا كة دةبيَت جيَبةجيَبكريَت لةكاتى خؤى كة ماددةى 140 دانرا وةك هةموو دةزانن كةركووك نةبوو بةلَكو بؤ هةموو ئيَراقة ضونكة لة هةنديَك جيَطا هةمان كيَشة هةية وةك كةربةلاو نةجةف بةلآم هةموو تةنها تةركيزيان كردة سةر كةركووك لةبةرئةوةى طؤرِانكارى لة ديموطرافياى كةركووك هةبوو من واى بؤ دةضم دةيانةويَت مةسةلةى كةركووك بكةنة كيَشةيةكى مةركةزى سةرةكى ئةوانى ديكة ثشتطوىَ بخةن، كاتى خؤيشى لة ماددةى 140 ثةرةطرافيَك دانرابوو كة دةبيَت ضةند طؤرِانكارييةك لةسةر ضةند ماددةيةك بكريَت بةلآم نةكراو مايةوة بةبيروباوةرِى توركمانيش ماددةى 24 بةهيض ثيَوةريَك بؤ ئيَمة ناطونجيَت ضونكة ئةوة ئامانجى ئيَمة نييةو بةهيض جؤريَك لةطةلَ واقيعى كةركووك ناطونجيَت.

زؤرى ذمارةى كورد لة كةركووك

ئةطةر ئيَمة سالَى 2005 وةكو بناغة وةربطرين كورد ذمارةيان زؤرةو بة هةموو ثيَوةريَكيش دةبيَت دةسةلآتيان زؤرتر بيَت ذمارةى ئةو توركمانانةى لة دةرةوةى ولآت دةذين ئامادةنين بطةرِيَنةوة بؤكةركووك 650 هةزارة. ئةطةر بمانةويَت باس لة دوا رؤذى كةركووك بكةين دةبيَت دان بةوةدابنيَين كة دوونةتةوةى  سةرةكى لة كةركووك دةذين كة كورد و توركمانة ئةوةش بةدةست ئةوانة برِيارى لةسةربدةن كة ضؤن و بةض شيَوةيةك ئةو برِيارة دةدةن ئةطةر سةيرى توركمان بكةين ثيَويستة جياوازى لةنيَوان توركمان و ئةو حزبة توركمانييانة بكةين كة بةشيَوةيةكى طشتى فةرمانى دةرةوة وةردةطرن و بةثيَى ئةو فةرمانة دةجولَيَنةوة، ئةوان نويَنةرايةتى توركمانى ناكةن و هةولَيان بؤ ئةوةية ئاذاوةيةك يان دوذمنايةتييةك لةنيَوان هةردوو نةتةوةكة بنيَن، من كةضاوم بة جةنابى سةرؤكى هةريَم كةوت ثيَم طوت: ئيَمة حةز دةكةين توركمان لة كوردستان ببيَتة نةتةوةى دووةم هةتاوةكو كةركووك بطةرِيَتةوة باوةشى كوردستان دووثاتيشيى دةكةمةوة ماددةى 140 نابيَت بةهيض جؤريَك ثيَشل بكريَت دةبيَت جيَبةجيَ بكريَت جةنابى سةرؤكى هةريَميش دووثاتى كردةوة هةر كيَشةيةك هةبيَت تةنها بةطفتوطؤ جيَبةجىَ دةكريَت.