كؤرِى بةرِيَز/ فيدائةدين طةردى / ذوورى بازرطانى هةوليَر

بابةت/ دياريدةى طرانى لة كوردستان

 

                                                                                                         4/6/2008

فيدائةدين طةردى/ذوورى بازرطانى هةوليَر: باسى لة ضةند تةوةريَك كرد كةfidaaldin-gerdi.jpg ثةيوةنديدارن بةطرانى بازارِ و هةلآوسانى نرخ هةروةها باسى لةو كيَشانةش كرد كة بازرطانةكان رِووبةرِووى دةبنةوة يايسةرةتا كورتة باسيَكى ذوورى بازرطانى و ثيشةسازى كردو ئاماذةى بةوةدا كة ذمارةى ئةو كؤمثانانةى لةم ذوورة تؤماركراون تا 31/5/2008. 2686 كؤمثانيان و ئةو طوتى ذوورى بازرطانى و ثيشةسازى ريَكخراويَكى ثيشةى ئابوورى يةو كةسايةتيةكى مةعنةوى هةية بةثيَى ياساى ذمارة 14 سالَى 1993 ثةرلةمانى كوردستان دةرضووة ئامانجى رِيَكخستنى ضالاكى بازرطانى و ثيشةسازيةو ثةرةثيَدانى ئابوورية ذمارةى كؤمثانياكان كة تؤماركراون 31/5/2008. 2686 كؤمثانيان و 15000 ئةندامى هةية.

هؤكارةكانى طرانى بازارِ: فيدائةدين طةردى هؤكارةكانى طرانى بازارِى بةبؤضوونى خؤى بة دوو هؤكار ثؤلين كرد، لةوانة هؤكارة دةرةكيةكان كة خؤى لةنزمبوونةوةى نرخى دؤر بةرامبةر يؤرؤ و بةرزبوونةوةى نرخى نةوت و داواكارى زؤر لةسةر كانزاكان بةتايبةتى لةو ولآتانةى كة دةيانةويَت بةرةو طةشةثيَدانى ئابوورى برِؤن وةك ضين وهند ئةمة بؤتة هؤكاريَك بؤ طرانبوونى بازارِ هةروةها فيدائةدين طوتى: بةكارهيَنانى زؤرى بةرووبوومى دانةويَلَة بؤ ثيَداكردنى وزةو زؤرى دانيشتوانى جيهان و باش بوونى بارى ئابوورى هةنديَك لةولآتان كة ثيَشتر بارى ئابووريان باش نةبووة طؤرِانى بارى ئاووهةوا كة كاى زؤر دةكاتة سةرطرانى بازارِ بةتايبةتى نةبارينى باران كةوايكرد ئةو ولآتانةى كة ثيَشتر دانويَلَةيان دةناردة دةرةوة نةتوانن بينريَنة دةرةوة يان كةميان كردةوة، زيادبوونى كريَى طواستنةوة بةرِيَذةيةكى زؤربةرضاو. بةثيَى رِاثؤرِتيَكى ريَكخراوى فاو نرخى كالآ بةشيَوةيةكى زؤر زيادى كردووة لةسالآنى 2006-2007 ئةو زيادةية طةشتة رِادةيةكى زؤر لةسىَ مانطى يةكةمى سالَى 2008 كاتيَك ثيَوةر ريَكخراوى خؤراك و كشتوكالَ 8% لةسالَ 2007 و زيادى كردووة بؤ 24% لة سالَى 2007 ئةطةر بةراورد بكرىَ لةطةلَ سالَى ثيَش خؤى بةلآم لة سىَ مانطى يةكةمى 2008 ئةطةر بةراورد بكرىَ لةطةلَ سىَ مانطى يةكةمى 2007 واتة كانونى دووةم و ئازارى سالَى 2007 بةرِيَذةى 53% زيادى كردووة. رِؤنى خؤراك زةيت لةهةمووان زياتر زيادى كردووة لةو ماوةيةى سةرةوة ئةويش بةرِيَذةى 97% و لةدواى ئةوةى دانةويَلَة كة 78% زيادى كردووة دواى ئةويش برنج كة لة 46% زيادى كردووة و طؤشت و شةكريش زيادى كردووة بةلآم بةرِيَذةيةكى كةم.

هؤكارى ناوخؤ: سياسةتى ئابوورى و مالَى قؤرخ كراوة لةلايةن حكوومةتى مةركةزى لةبةر هؤكارى سياسي لة رِذيَمة يةك لةدواى يةكةكان ضةوسيَنراوةتةوة ئةوةش بة بةرنامةيةكى دارِيَذراو بؤتةرخانكردنى ئابوورى كوردستان و لةبةر ئةوةى بةشيَك بووة لةئيَراق ئابلؤقةى ئابوورى لةسةر بووة تا سالَى 2003 و هيض كام لة دةولَةتة دراوسيَكانيش يارمةتى دةرى نةبوون بؤ بوذاندنةوةى ذيَرخانى ئابوورى هةريَمى كوردستان بةلَكو ويستويانة بازارِيَك بيَت بؤ فرؤشتنى كالآكانيان جوغرافياى هةريَمى كوردستانيش ياريدةدةر نيية بؤ طواستنةوة، ئةويش لةبةر نةبوونى هيض بةندةريَك كة دةبيَتة ئاسانى هاتووضؤ. هةروةها كوردستان ثيَوةرى جيهانى بةكارناهيَنىَ 40 تةن لة توركياية و ليَرة 36 تةن ئالَؤزى بارى ئاسايشى بةشةكانى ديكةى ئيَراق كة كار دةكاتة سةر هؤى طران بوونى طواستنةوةى كالآ و شت و مةك .

ضارةوثيَشنيار: ضارةسةرى ئةم كيَشةية لاى فيدائةدين طةردى وةك خؤى طوتى: دةبيَت هةر برِياريَكى ئابوورى بة بةشدارى كةرتى تايبةت بيَت هةروةها هاندانى كةرتى تايبةت بة تايبةتى لةبوارى كشتوكالَى شؤرِشى سةوز دامةزراندنى كؤمثانياى هاوبةش بؤ بةشداريكردنى زؤرترين. رِؤلَى حكوومةت بؤ نةهيَشتنى طرانبوونى خؤراك و ثيَداويستيةكان و دانانى ياسايةك لةطةلَ بةرنامةو ستةمى ئابوورى بطونجىَ.