فكرية   سياسية   ثقافية   تصدر عن رابطة كاوا للثقافة الكردية


هزرى  راميارى  رۆشنبيرى  بنكـﻪى كاوﻩى رۆشنبيرى كوردى دﻩرى دﻩكات


Hizrî  Ramyarî  Çandî Kombenda KAWA bo çanda Kurdî derdexe

المشرف العام: صلاح بدر الدين               هيئة التحرير: د. إبراهيم محمود     عبد الخالق سرسام     فدان آدم               مستشارو التحرير: د.محمد عزيز ظاظا     فردة جميل باشا     فؤاد ﮔﻤـو               الإخراج الفني: عصام حجي طاهر                                                                 ﭼﺎوديـ̌ـرى ﮔـشتى: سـﻪلاح بـﻪدرﻩدين          دﻩستى نوسـﻪران: د. ئيبراهيم مـﻪحمود     عـﻪبدولخالق سـﻪرسام     ﭬـﻪدان ئادﻩم          شيرﻩتكارى نوسـﻪران: د. محـﻪمـﻪد عـﻪزيز زازا     فـﻪرده جـﻪميل ﭘـاشا     فوئاد ﮔﻪمو          دﻩرهيـ̌ـنانا هونـﻪرى: عيسام حـﻪجى تاهر                                             Çavdêrê Giştî: Selah Bedredîn          Desteka Nivîskara: Dr. Birahîm Mehmûd     Ebdilxaliq Sersam     Vedan Adem          Şîretkarên Nivîskara: Dr. Mihamed Ezîz Zaza     Ferde Cemîl Paşa     Foad Gemo          Derhênana Hunarî: Îsam Hecî Taher                                      

الـعدد    9
السنةالأولى
 10/2005
 
ناوةروك
 المقالات باللغة:
    العربية
    كوردى
    Kurdî
 أرشيف المجلة
 خطوط / Tîp
 Ali_K_Traditional
 ملاحظات/Hajêhebun
 الاتصال / contact
binkeykawa@hevgirtin.net
    ت / 2242843
    ت / 2240441
 الاشتراك/ Abune

دةستورى هةريَمى كوردستانى فيدرالَى و برواى هاوكارى نةتةوةيى   سةرووتار
جيابونةوةى سةنتةر ... يةكطرتويى لايةكانى عيراق وةك نمونة   سةلاح بةدرةدين
ل بير هاتنا 42 ساليا شةهيد بوونا وى لايىَ نةتةوةيى دهوزانا ئةنوةر مايى دا   رةشيد فندي
كوردايةتى و ديالؤط و ضةك و كةرستةى رؤشنبيرى   عبدولخالق سةرسام
بارىَ عيراقىَ   ثالة باواني
طرتنى 24 سةعاتى سةتةلايتى كوردستان و هزرى بةرةنطاربوونةوةى تيرؤر   كاروان ئاكرةيي
لة دواى رِةش نووسى دةستورى عيراق   د. فوئاد حسين
كــــورد و مةرجةعياتى ئايينى لةعيراق   د. محمد شريف
لةدواى رِةشنووسى دةستوور ضى بكرىَ   د. سةعدى بةرزنجى

لةدواى رِةشنووسى دةستوور ضى بكرىَ

د. سةعدى بةرزنجى

ئةتوانم هةندىَ بابةت بوروذيَنم هةندىَ بابةت بخةمة ثيَش ضاوتان دواى ئةوةى تاوتويَى بكةين بزانين ئيَوةى بةريَزيش دةولَةمةندكردنى ئةو بابةتانةو زياتر ثيَداضوونةوةى بةكورتى وتةيةك لةسةر ئةوةى جىَ بةجىَ كراوة ئةو دةستوورة بيَطومان ئةوة نى يةكة بلَيَين هةموو شتيَكى تيَداية بؤ ميللةتى كورد هةموومافةكانى ئيَمةى تيايا جيَطير كراوة بةجؤريَك كة بلَيَين ئةمة بةلآم ئةوةش نية كة بلَيَم ئةطةر بةراورت لةطةلَ شويَنى ياسايى بةريَوةبردنى دةولَةتى عيراق هةنطاويَكى ثيَش كةوتووترة وردةكارترة ريَك وثيَك ترة ثتةوترة لة ئةوةى كة لةياساى بةريَوةبردنى عيراقا جيَطير كرا. هةروةها لة ئيَمة باشتر ئةزانين ئيَمة لةطةلَ خةلَكى ترا دانووستاندن ئةكرا جةنابي سةرؤك بارزانى وة ئةنداميةتى هةموو ئةحرازبي كوردستانى وة سةرؤك ئةحزاب بةشداربوون هةروةها مديرى جةنابي سةرؤك كؤمارى عيراق بةريَز مام جةلال وة بةهةموو لايةك ئةكرىَ بةيةك هةلَويَست كاريَكى جديانةى كؤلَنةدةرانةى بىًَ ئةساس كراوانة كرا بؤ ئةوةى كة ئةوةى هاتة دةست بكرىَ بيَطومان ديسان دووبارة ئةبيَت تموحى ئيَمة زياتر هةميشة زياتر بيَت بيَطومان تةنيا ديسان دةستووريَك بؤ عيراق بنووسينةوة بةزةوقى خؤمان هةلَبةتة بابةتيَكى ترة ئةنووسين بةلآم لةطةلَ لايةنى ترا لةئاراداين ثيَش ئةوةى ئةو دان بةمافةكانى خؤيا بنىَ ئةوانةى كة لةدةستورةكانتا ئةبىَ تؤش دان بةدةستوورةكانى ئةوا بنىَ ى ئةطينا نةتؤ ئةطةيتة ئةنجام نةئةويش ئةطاتة ئةنجام ئيَمةش برِيارمان لةو قؤناغة ئةوة بوو لةضوارضيَوةى عيراقا بميَنيَتةوة ئةبيَت هةولَى ئةوة بدةين بابةتيَكى طونجانة لةبةينى دةستوورةكانى ئيَمة لةدةستوورةكانى لايةنةكانى تر بةراستى من بةرِاشكاوى ئةيلَيَم ئةو بابةتةى كة ئةوانى لةبةناو تةمسيلي عةرةبي سوننةيان ئةكةن بةداخةوة ئةيلَيَم يةعنى ئةوان هةموو شتيَكيان هةر رةفز كردبوو لةبةر ئةوة ناضار بووين ئيَمة زياتر دوولايةنة بابلَيَين نالَيَم تةنها دوولايةنة بةلآم زياتر دوولايةنة بوو شتةكان كة ئةويش بابةتيَكى طرينط بوو ئةبىَ ئاماذةى ثىَ بكرىَ ئةو دوولايانة وة لايانةكانى تريش كة لة كؤمةلَةى نيشتمانى عيراقا بابلَيَين نويَنةريان هةية وةكو ليستى عيراقية وة ئةمانيش ئامادة ئةبن وةكو ئةوانيش كؤك بوون لةسةر ئةوةى كة جىَ بةجىَ كرا بيَطومان ئةوةى كةمن مةبةستة ليَرة ئةبينم ئةوانةى كة بةناوى سوننةى عةرةبةوة هاتن دةيان ويست هةلَويَستى ئيَمة وابيَت كة ئيَمة وةكو خؤ وابين ئةيانوت ئيَمة بةكوردستان رازين كوردو فيدرالَيةتى تر هةبىَ بةلآم بؤ ئةوة دواى عيراق ئيَمة رازين بيَطومان ئةمةش هةلَويَستى فيدرالَة ئةطةر ئيَمة بزانين ئيَمةش عةينى شت ئةلَيَين نةخيَر ئيَمة ئةلَيَين ئةبىَ كة بؤ خؤمان داواى ئةكةين نةك ئةوى لةخةلَكى ترى رةفز كةين ئيَمة ناتوانين زياترى عةرةبي عيراق برِيار لةضارةنووسى ئةوان بكةين ئيَمة برِيارى ضارةنووسى خؤمان داوة وةكو هةريَمةكى فيدرالَى لةعيراقا بميَنيَنينةوة ئةوان خؤيان خاوةن برِيارو سةرثشكن ضؤن برِيار لةخؤيان ئةدةن بؤ سوننةو شيعة لةبةر ئةوة ئةطةر برِياريان دا هةريَميَكى فيدرالَى دابنيَن ئيَمة ثيَمان خؤشة ئةطةر برِيار بدةن هةتا دووبارة بيَت تيشكى خرا سةر ئةطةر برِياريان دا راستةوخؤ لةسةنتةرةوة حوكم بكريَت ئةويش هةر برِيارى خؤيانة بةلآم بيَطومان وةكو جةنابتان ئةزانن كة وةزعى برا شيعةكان زياتر ئةو برِيارة بوو ئةوانيش يا هةريَميَك يا دوو هةريَم وة لةم ئاخيرةيا ئتيفاق بوون لةبةر ئةوة ثشتطيرى دامةزراندنى نيزامى فيدرالَى بوو وةتا رادةيةكى زؤريش ئاسانكارى ئةو داوايانةى ئيَمة بوون كة دةسةلآتيَكى فراوان بكرىَ لةهةريَمةكة. ئةوا هةنديَك سوودمان لىَ وةرطرد لة وردة كاريةكان و ئيشوكارةكانى ئيَمة ئيَمة لةسةر ئةو مةوزوعةين كة ئيمرؤ وةكو عةرزم كردن ئيَمة ضى بكةين دواى ئةم دةستوورة ئةم رِةشنة نووسى دةستوورة هاتة ئاراوة بيَطومان خةلَكى هةندىَ رةخنة لةهةندىَ لايةن ئةطرن وة هةندىَ جار رةخنة ئةكةن بةحةقيقةت بةلآم ديسان ئةطةريَمةوة سةر ئةوةى تر تؤ لةطةلَ خةلَكى ترا ئيش ئةكةى ئةبىَ ئةوانيش ضى تر لةوةيان هةية رةضاوبكريَت وة ضيَن ئةوانى رةضاوى داواى هيَزةكانى تر تةبعةن لايةنى ئيزافى زؤر زؤر تياية.وة كةهاتينة سةر ئةو ثرسيارو جةواب ئةمن ئةتوانم خزمةتان بكةم لةسةر ئةو لايةنة ئيجابيانةى كة زؤر زؤرن وة ئةتوانم بلَيَم زؤربةى هةرة زؤر لةدةستوورةكانى ئيَمة ريَزى لىَ طيراوة ئةوجا بةنسبةت ئةوةى كة دواى دةستوور ديَت كة بيَتة خةيالَما ئةوةية هةولَى ئةوة بدةين خةلَكى كوردستان نةك بةمةعناى ئةم ناوضة رزطاركراوة بةمةعناى كوردستانى باشوور بةهةموو لايةنةكانيةوة وةربطرة تا ئةوةى هاتؤتةوة سةر هةريَمى كوردستان ئةوةى نةهاتؤتةوة سةر هةريَمى كوردستان بيَطومان ئةطةر شت وابرِواو هةلَويَستى ئةو لايةنانةى كة هةريَمى ئيَمة نويَنةرى سوننةى عةرةبي وة ئةطةر ئةوان هةولَى ئةوة ئةدةن سوود لةبرِطةى ذين لةماددةى ( 65) ي ياساي بةريَوةبردنى كاتى عيراق وةربطرن بؤ ئةوةى لةسىَ ثاريَزطا 166 كؤى 16 زياترى بهيَنن تابتوانن رةدى دةستوورةكة بكةن ئيَمةش واقع بينانة ئةبيَت تةماشاى مةسةلةكة بكةين تواناى ئةوةمان هةية دواى لةموسلا مةسةلةن بةلايةنى كةمةوة ئةوة جىَ بةجىَ بكةين نةهيَلَين لةبةعقوبةو ديالة ئةوة جىَ بةجىَ بكرىَ كةواتة ئةوان موراهةنة لةسةر ضةندين ثاريَزطا ئةتوانن بكةن ئةويش تكريت و روماد تةنانةت لةتكريتيش طومان هةية ضونكى سيادةتى سةدام هةبوو خورماتووى خستة سةر تكريت خورماتو بريتى بوو لة كوردو لة توركمانى شيعة ئةوة تا رِادةيةك تةئسير ئةكاتة ريَذةى دةنط دان ئةو دوولايةنةش سوثاسى يةك دةنط ئةكةن بؤ دةستوور بةهةر حالَ ئةطةر هةولَيَكى جدى بدرىَ يةعنى هةموو برا كوردةكان هةموو برا كلدان و ئاشووريةكان هةموو كوردة شةبةكةكان هان بدريَن بؤ ئةوةى هةولَ بدةن بؤ دةستوورةكة ناتوانن ئةوان ريَذةى 66 ثؤينت 66 بدةن بؤ بةرزكردنةوةى رِةشنووسى دةستوور. ئةمة بابةتى دووةم ئةبىَ كار بكةين بؤ ئةوةى ثرؤذةيةكمان هةية بؤ دةستوورى هةريَم ثرؤذةكة ثيَش سىَ سالَ دانراوة لةطةلَ ثرؤذةى دةستوورى فيدرالَى عيراق كة ليَذنةيةك داينا هاوبةش بةتايبةتى لةدوو حزبة سةرةكيةكة دواى زياتر ثوختة كرا ثيَكةوة ئةمجارة 37 حزبي كوردستانى ثشتطيريان لىَ كرد ثاشان ثةرلةمانى كوردستان تةبةناى كردووة ثرؤذةى دةستووريَك بؤ فيدرالَى عيراق و ثرؤذةى دةستووريَك بؤ هةريَمى كوردستان نةك بةمةعناى دةنط دان بةلام ثشتى ئةو ثرؤذةية ئةتوانين زياتر ثوختةى بكةين زياتر بيطونجيَنىَ لةطةلَ رِةش نووسا هةندىَ لايةن هةية لةم رِةش نووسةيا كة ئةتوانين سوودى لىَ وةربطرين بؤ ئةوةى لةدةستوورةكةيا جىَ بةجىَ ى كةين خؤش بةختانة ئةو ماددةى هاتووة لة رِةش نووسةكةيا هةر شتيَك غةيرى سةلاحياتى حةسرى جا هيض حوكومةتى ئيتيحادية هةمووى طةراوةتةوة بؤ هةريَمةكان واتايةكى تر مةودايةكى زؤر فراوانمان هةية بؤ دةسةلآ{تى هةريَم جطة لةوة هةندىَ سةلاحيات هةية بىَ سةلاحياتى هاوبةش دةسةلآتى هاوبةش ئةو دةسةلاتة هاوبةشانة ماددةيةك جيَطيركراوة ئةلَىَ ئةطةر هاتوو دوو جؤرة ياسا يةكيَكيان ئيتحادى يةكيَكيان ئى هةريَم ئى هةريَم ئةخوا يةعنى ئةو لةذيَر ئى ياساى هةريَمة ئةوةش دةرفةتيَكى ترمان ئةطاتة دةست ئةتوانين دةسةلآتيَكى فراوان من ثيَش نيارى ئةوة دةكةم سوود لة ئةوةى كة لةديباجةيا هاتووة كة ئةلَىَ ئةم يةكيَتى يةكيَتى يةكى ئازادانةية ئارةزوومةندانةية وة ريَزطرتن لةم دةستوورة ئةطةر طةرةنتى ئةوة ئةكا كة يةكيَتى عيراق محافزة بكا واتايةكى تر واتايةكى نا راستةوخؤ ئةطةر هاتوو ريَز لةو دةستوورة نةطيرا ئةطةر ثيَشيَل كرا ئةو بابةتانةى كة لةو مةسةلةيا هاتووة ئةو هيض موجيب ناميَنيَتةوة بؤ ريَزطرتن لةيةكيَتى فةحسا خاك و ميللةت و سيادةى عيراق هةرسيَكى تةحديد كرا ليَرةدا ئةتوانم ئةو دةرفةتة ثةيدا بكةين وة دةستوورى خؤمانة ماددةيةك جىَ بةجىَ بكةين كة ئةطةرهات ئةو مافانةو ئةو سنورانةو ئةو شتانةى بؤ كوردستانى عيراق بؤ هةريَمى كوردستان يا بؤ هةريَمةكان يا رِةش نووسى دةستوورةيا جيَطير كرا ثيَشيَل كرا ميللةتى كوردستان ميللةتى هةريَمى كوردستان مافي ئةوةى هةبىَ مومارةسةى مافي ضارةى خؤنووسين بكات وةكو دويَنىَ لة كؤرةكةما باسم كرد ئةمةوىَ شتيَك لةرووى ياساييةوة روون بكةمةوة زؤر جار ئيَمة ئةلَيَين لةدةستوورا مافي ضارةى خؤ نووسين جيَطير نةكرا يا ديباجيَكى مامؤستاى ياساى رِةنطة موتةفيق بن لةطةلَ ئيَمة خؤى مافي ضارةى خؤ نووسين بؤ ميللةتى كوردستان شتيَكى سادةى ثىَ ى ناكريَتة دةستوور بةلَكو طوتةى فراكسيؤنةكانى ياساى نيَو دةولَةتى طشتى لة ديباجةى ضاثى UN يةعنى يةكيَتى نةتةوة يةكطرتوةكان سوثاسيشى كرد بةرااشكاوى باسى مافي ميللةتانى كردووة بؤ ئةوةى ئيشارةت دةكةم سيادةى خؤيان هةية لةهةر دوو سالَى 66 بةتةمابوو عيراقيش موسادةقةى لةسةر بكرىَ بضيَتة ذيَر سايةى هةردووكيان ئى مافةكانى كؤمةلآيةتى ئابوورى رِؤشنبيرى مةدةنى سياسي مرؤظـ بةرِاشكاوى زياتريش باسى مافي ضارةى خؤ نووسين بكات ئةوانةى كة مامؤستاى ياسايى نيَو دةولَةتيمان و مامؤستاى ياساى دةستوورين و وة مةسةلةى ئةميشيان ثرؤفيسؤر حةسةن ضةلةبي لةباسةكةيا بةرِاشكاوى باسى ئةوة ئةكا كة ميللةتى كورد ئةو مةرجانةى تيَيدا ثةيدا بووة لةديَر زةمانةوة ئةو مةرجانةى كة ئةطةر لةميللةتيَكا ثةيدا بيَت ثرانسيثى مافي ضارةى خؤنووسين ئةضةسثىَ بةسةر عيراق تا تةتبيق ئةبيَت ئةمواجةكانيش ئاشكراية تةبعةن ئةوةية ثارضةيةك زةوى ديارى كراو يا شوانيَك ريَكخراويَكى حوكومى ئةو خةلَكةى كة لةوىَ دانيشتوون كلتوريَكى هاوبةش و ميَذوويةكى هاوبةش و زمانيَكى هاوبةش و هةست و نةستيَكى هاوبةشيان هةبوو يةعنى موعايةنى ئيَستا بووة مافي ضارةى خؤنووسين ثرةنسيثى مافي ضارةى خؤنووسين بةسةريان بضةسثىَ . كةوا بوو ئيَمة وةكو ميللةتى كوردستان ئةو مافةمان هةية ئةوةى كة ئةميَنيَتةوة جىَ بةجىَ كردنى ئةو مافةية واتا راثةراندنى ئةم مافةية واتا مومارةسةى ئةم مافةية يةكةمين جار ئيَمة مومارةسةى ئةو مافةمان كرد لةرِيَى ى ثةرلةمانى كوردستان و 4/10/1992 كاتيَك ثةرلةمانى كوردستان برِيارى دا كة بميَنيَتةوة لةضوارضيَوةى عيراقا لةسةر ئةساسي ثةيوةندى بةفيدرالَى لةطةلَ حوكومةتى مةركةزى ئةوة مومارةسةى حةقي تةقريرى مةسير لةو قؤناغةيا رؤذى 15-10 ئةم سالَ ئةطةر ضووين دةنطمان دا بؤ ئةم دةستوورة ئةوة جاريَكى تر مومارةسةى حةقد ئةكةينةوة لةسةر ئةساسي ئةو مافانةو ئةو ضوارضيَوةى لةو دةستوورةيا دةستنيشان كراوة. ئةطةر هاتوو لةئاييندةيا ئةو مافانة ثيَشيَل كران ئةو ديباجةية كة بةو جؤرة هاتووة مافي ئةوةمان ئةداتىَ مومارةسةى حةقي تةقريرى مةسير بكةينةوة بةنةوعيَكى ديكة ئينجا من ثيَم باشة لةدةستوورى هةريَمى كوردستانا ماددةيةك هةبيَت بةرِاشكاوى سوود لةم نوقتةية وةربطريَت بلَىَ ئةطةر هاتوو ئةو مافانة ئةو ثرانسيثانة بؤ نموونة مافي مرؤظـ خؤ شةرت نى ية هةر ئيَمة كة باسى لةمافةكان ئةكةين تةنها باسى كوردستان ئةكةين دواى ئةوة ئيشةكة ئةضةسثىَ مافي ئافرةت مافي مرؤظـ وة مافةكانى ئازاديةكانى مرؤظـ ضوارضيَوةى هةريَمى كوردستان هةموو هةريَكى كوردستان دةسةلآتى هةريَمةكان ئةمانة ئةطةر لىَ ى كةم بكريَتةوة ئةطةر ثيَشيَل بكريَت جىَ بةجىَ نةكردنى ماددةى 58 ياساى كاتى بةرِاشكاوى ئةساسي بؤ داندراوة ببيَتة برِياريَك يا ببيَت بةماددةيةك لةو دةستوورةى كوردستانة نويَنةرى كوردستان جاريَكى تر ريفراندؤم ئةكات يا لةرِيَى ثةرلةمانةوة ضارةى خؤى ئةنووسيَت بةجؤريَكى تر. ئةوا وا تيَطةن مةجالى تيَداية وةكو ياسا ناسيَك ئةطةر من بيرى لىَ بكةمةوة ئةو فرسةتة ناميَنىَ ئينجا لة ئيَستةوة ئةبىَ كار بكةين بؤ ئةو دةستوورة جاريَكى تر ضاوى ثيَدا بخشيَنينةوة ثوختةى بكةينةوة وة سوود لةو شتانةى كة زؤر شت هةية كة ئيَسا شتيَكمان بؤ كردووة ئةبىَ هةنطاوى هةبىَ ئينسان هةموو شتيَك بةرِاشكاوى بلَىَ تا ئةتوانين لةوىَ سوود لةو كةليَنانة وةربطريَت كة لةرِةشنووسى دةستوورةكةيا هاتووة تاوةكو دةسةلآتيَكى زياترو فراوانتر ئةدةين لةهةريَمى كوردستان ئةمة بابةتى دووهةم بوو بابةتى سىَ هةم كة ديَتة خةيالَى منا زياتر ثتةوكردنى يةك ريزى ميللةتى كوردستان وة ئةو يةك ريزيةى لوتكةيا بةلآم ئةبىَ زياتريش ثتةوى بكةين و زياتريش بكةين وة ئةبىَ قؤناغيَك هةية جىَ بةجىَ بكةين هةموومان ئةزانين ئةو قؤناغةش يةكطرتنةوةى هةر دوو ئيدارةكةية بؤ ئةوةى ئيتر لؤموتانةى ناحةزان و طلةى دؤستان نةميَنىَ لةو بارةيةوة ئةوة هةنطاوى يةكةم ئةمجارة ليَرة هةندىَ مولاحةزاتى تريشم هةية ليَرى بةباشى ئةزانم ئيَمة راستة يةكةو سةر دةستمان بة نويَذ ئةكرد وةكو بابلَيَين هةريَميَكى ديموكراتى هةريَميَكى ثرشنطدار لةرووى ثاراستنى مافي مرؤظـ و ئازادييةكانى ثيَش كةوتووتر بيَت لةرووثشتةكةمان ضى بةراورد بكرىَ لةطةلَ باسى عيراقا فيدرالَ وة لةطةلَ دةولَةتانى دةوروثشتا بةلآم ئةبىَ هةتا شتى كةم و كورتيمان زؤرة ثيَويستيمان ثىَ هةية ئيَمة هةندىَ دياردةى دزيَو لةناو كؤمةلَطاية نةهةيَلَين هةندىَ دياردةى تر لةرووى لةناو ئيدارةيا نةهيَلَين ئيدارةى كارامةتر بكةين لةكؤمةلَى كؤمةلَطاوة بكةينة كؤمةلَى كاريطةرو بةرهةم هيَنةر ضونكى خةلَك والىَ نةكةى تةنها ئيعتماد بكاتة سةر مووضةو لةحوكومةت وةرى بطريَت بتوانىَ بنيادنانةوةى ذيَر خانى كوردستان بةجؤريَك طرينطى ثىَ بدرىَ خةلَكةكة بتوانىَ دةست ثيَشخةرى نوشستيمان هةبىَ بتوانن دريَغى تازةو بةتايبةتى هةندىَ شيَوة و شيَواز هةية كة ميهرةجان لةو قؤناغةى ئيَمةدا بةوة ثيَشكةوتوون تا ئيَستا ئيَمة فيَرنةبووين شةريكةى موساهةمة ئيستيفادةى لىَ بكةين من ئةتوانم مووضة خؤريَكم ئةتوانم سالَيَك دوومليؤن دينارى عيراقي كؤبكةمةوةو ثاشةكةوتى بكةم سةد كةسى وةكو من ئةطةر بةشدارى خواست ئةطةر بيَت و دووسةت مليؤن كة ئةتوانى تؤ شةريكةيةكى ثىَ دابنيَى تا ئيَستا هيض موبادةرةيةك لةم بارةيةوة نى ية مةسلةحةت واية مةبةستى ئينسان ئةو وولآتانةى كة ثيَش كةوتوون و هةنطاوى طةورةى ثيشةسازى ثيَشكةوتن و تةكنةلؤذيايان تيا دةرضوو بةهؤى شةريكاتى تايبةتيةوة بة تايبةتى شةريكاتى ثشكدارى لةوةى كة بةوموساهةمةية ثيَشكةوتن ئةبىَ ئيَمة بير لةوة بكةينةوة وزارةى ئيَمة لةسةر ئةساسي موئةسةساتى يةعنى بةرةو موئةسةساتى برِواو واز لةواستةو واستةكارى ئةمة كورِى فلانةو ئةمة براى فلآنة ئةمة لةفلآن عةشيرةتة. بةراستى نابىَ بةيةك هةنطاو بةلآم هةنطاوى جدى بؤ برةى بؤ ئةوةى هةر يةك بيَتةوة بةرةو ئةوة برِؤين كة فعلةن كؤمةلَطايةكى شارستانى لةسةر ئةساسيَكى موئةسةساسى دروست بكةين يةكيَك لة هةنطاوةكانى تر مادام هيَزى ثيَشمةرطة دانى ثيادانراوة لةم دةستوورة وةناوى نراوة ( حةرس لةتيف) بيَطومان هةموومان هةتا ئةمرين شانازى بةهيَزى ثيشمةرطةوة ئةكةين بةناوى ثيَشمةرطةوة ئةكةين ضونكى ئةتوانين بلَيَين هةولَى وةدى هيَنانى سةربةرزى كؤلَنةدانى ميللةتى كوردستانة بةلآم ئةبىَ قوربانى ئيَمة لة قؤناغيَكةوة هاتويتة قؤناغيَك لةقؤناغى شةرِى بنيادنانةوةى كؤمةلَطايةك ئةميش بة نيزامى كردن يةكةمين هةنطاو يةكخستنةوةى هيَزةكانى ثيَشمةرطة و ئةويش هةنطاويَكى سةهل بوو قراريشى لةسةر دراوة بةلآم دووهةمين هةنطاو يةعنى بةنيزامى كردنى يةكةو يةكةكانى ئةم يةكةى كةثىَ ى ئةكرىَ كة باس ئةكرىَ ئةبيَت لةسةر ئةساسيَكى علمى زانستيانةى سةربازى خولى راهيَنان و شةرِكردن و بةرزكردنةوةى ئاست دابين كردنى زةبت و رةبتى سةربازى لةناو ريزةكانيان وة بةثىَ ى ثرانسيثةكانى ريَكخستنى هةموو هيَزيَكى سةربازى خؤش بةختانة ئةكاديمياى عةسكةرى ضاكمان هةية بةلام ئةبىَ تؤزىَ هةنطاوةكان ثةرةى ثىَ بدرىَ تةوسيع بكرىَ. لةهةمووى طرينطتر ئةوةية ساغ نةبوونةوةية لةمةسةلةى كةركووك نةلَيَين ئةوة دةستوور بىَ هةميشةى عيراق حةزى بؤ داناوم ئةطةر ئيمرؤ ئيَمة وةكو ميللةتى كوردستان وةكو حوكومةتى هةريَمى كوردستان لةسةر ئةم مةسةلةية كةركووك و هةموو جيَيةكان دةلَيَن كةركووك و زائيدةن خةلَكى ئةو شارو شارؤضكةكانى تر كة زوير نةبن مةبةستمان كةركووك رةمزى هةموو ئةو ناوضة كوردستانيانةية كة نةهاتوونةتة سةرى ئةبىَ ئةوانة هةموو جىَ بةجىَ كردنى ئةو ماددةيةى كةلة دةستوورى كاتى عيراقا ئاماذةى ثىَ كراوة ئةبىَ زؤر بةرِاشكاوى زؤر بةجدى لة ئيَستا زياتر جديانة بةدوايا بضين وة ئةبىَ ئةمة دوولايةنة بىَ لايةنيَك زةخت كردن لةسةر حوكومةتى ئيتيحادى فيدرالَ بؤ ئةوةى ئةم هةنطاوانة جىَ بةجىَ بكات كةسةقفيَك دانراوة مةعناى وا نى ية دانيشىَ دةست بخاتة ذيَر سةرى ضاوةروان بكات هةتا 2007 مانطةك بميَنىَ ئينجا ئةبىَ لة ئيَستةوة هةموو رؤذيَك هانيان بدةين بيكةينة طويَيانا بيَزايان بكةين زةخت بكةينة سةريان بةتايبةتى ئيَمة ماناى كة لةكؤمةلَةى نيشتمانى كورد لةعيراقا كارةكةين بةلآم حوكومةتى هةريَم و نويَنةرانى ئيَمةش لةحوكومةتى مةركةزييا لة حوكومةتى ئيتيحاديا بةراستى ئةبىَ دةوور ببينين ئةو برايانةى كة مةسئولياتيان هةية لةحوكومةتى ئيتيحايا ئيتر وةزيرانى بةريَز مام جةلال ئةبيَتة سةرؤكى كؤمارى عيراقيا تا ئةطريَتة برادةران جيَطرى سةرؤكى حوكومةت و ئةبىَ دةورةكى بالآ ببينين ثرسى كةركووك بكةن كةركووك و جيَيةكانى تر بكةن لة خةمى رؤذانة يان وة من ثيَشنيار ئةكةم لةلايةك كة حوكومةتى هةريَمى كوردستان وةزارةتيَك دانبىَ بؤ بةدوادا ضوونى ماددةى 58 و كةركووك و ئةو جيَيةكانى تر بؤ ئةوةى دةليليَك هةبيَت دةزطايةك هةبيَت خةم خؤرى ئةو مةسةلة بى مةسئول بىَ لىَ ى ئيَستا ئيَمة هةر كةسيَك كة ئيعتيماد بكاتة سةر ئةوةى تر ئةوة مةعلومة هةموو كةسيَك ئةم ئةلَىَ ئةو ئةيكا ئةم ئةلَىَ ئةويكا نايكا دةبىَ ئةم شتانة بضيَت بةرةئى من مةسةلةيةكى زؤر طرينطة هةروةها من ئيقتراحيَك بكةم ثةرلةمانى كوردستان ياساى هةلَبذاردنى ثةرلةمانى كوردستان دةسكاريةك بكات وة بؤ ئةوةى نويَنةرانى ئةطةر هةتا تةنانةت ثةرلةمان خؤى دةنطيان لةسةر بدات يا ئةحزابةكان ريَك كةون بةبىَ هةلَبذاردن بضن ذمارةيةك بةثىَ ى كةفائةتى خيتامى لةو شويَنانةى تا ئيَستا نةهاتؤتةوة سةر هةريَم بيَنة ناو ثةرلةمانى كوردستان لةشةنطار لة زةممار لةشيَخان لةمةخموور كةركووك ذمارةيةك كة بطونجىَ لةطةلَ ذمارةى كةركووك خانةقين دوزخورماتو و بؤ مةندةلى نويَنةريان هةبىَ ئةطةر هةر قةزايةك يةك مليؤنيَكيشى هةبيَت ئةطةر ليوايةكى وةكو كةركووك لةسةدا سىَ مليؤنى هةبىَ ئةمانة ئيزافة بكريَت بؤ ثةرلةمانى كوردستان شةرت نى ية لةشيَوةى هةلَبذاردن بيَت و بضين بةجؤريَكى كاتى بةشيَوةى دةست نيشان واتا ئةطةر ئةمانة ئةبنة فاكتةريَك ئةوان زياتر روحى ئينتيما دروست ئةكةن لاى ئةو هاوولآتيانةى كة لةو جيَطايانةيا ئةذى ئةبىَ فاكتةريَك ئيزافة بكةن لةسةر حوكومةتى هةريَمى كوردستان لةسةر قيادةى سياسي كوردستان وة سةرؤكايةتى هةريَم وة هةروةها لةسةر هةموو لايةنة سياسيةكانى كوردستان كة بةشدارة لة حوكومةتى فيدرالَى بةغدايا من بةحةقيقةت نامةوىَ زياتر سةرتان بيَشينم زياتر تةماحى ئةوةم هةية طوىَ لةبةريَزتان بطرم ئةم بابةتة دةولَةمةندتر بكةن وة تيَبينى و سةرنجى خؤتان ثيشان بدةن زؤر سوثاستان ئةكةم.

سةرووى لاثةرِةكة