Kurd Di Navbera Terora Dewleta Neteweyî û Islama Siyasî de

 Xeleka -4

Wergêrana: Besam Mistefa

Nêrînên Komik û Sembolên "Islama Siyasî"

Derbarê Kêşeyên Azadiya Kurd de

Kurd careke din di navbera

Berxweveanîna Şîî' – Sunnî de:

Berî despêkirina şerê rizgarkirina Iraqê ya ku encamên wê diyar û ron bûn û di pêşî de rûxandina rêjîma dîktator , rêjîm û deselatdariyrên dewrûberê û wêdetir bi giranî hewil kirin û xwestin ku çareyên dîtir bibînin da ku xwe ji –tiştê cavrêkiriye bibe – biparêzin ji tirsa ku –kesnedîtî- bi serê wan de jî were angu yekem: rûxandina rêjîman bi hêzên derveyî yên leşkerî  , û diwem: guhastina "nexweşiya" guherîna dîmokrat bo cihên din , û ya sisêyan: bicihanîna hindek kiryarên pratîk di warê çareserkirina doza netewî Kurd bi riyên mirovane û dîmokrasiyane li ser bingeha morkirina mafê çarenûsî .

Rêjîm û hikûmetan bi tavilê form û rêbazên xwe ji qiralî û cemawrî û Sekûlar ('ilmanî) û teoqratî û dîktatorî û nîv-dîmokratî milên hevudû girtin derbarê rawestandin û sarkirina prosesa gotî û dîtina hindek alternatîvên dîtir di nav de projekta yaxud "tandera" dûrxistina Sedam Hisên ê dîktator û hijmarek ji darûdestên wî û hiştina deselatdariya partiya Beisê bi serkirdayetiya kurekî wî û mirovên wî  beramberî pijirandina lidarxistina hilbijartinan û peydekirina azadiyên giştî . Wihareng e ku tevahiya cîhanê ev –sînaroyên –navhatî dîtin tev li hewildan û projektan di hevdîtin û civînên- Istembol –û – Riyad- û Şam –û Qahîre-û –Tehranê – bi şiklên wan yên dualî heta şeşalî .

Lê hewildanên navbirî bi tevahî têkçûn û biserneketin , û dewletên têkildar di nav de hevbendên Emerîkayê yên herî nêzîk nikaribûn vîna birêvberiya Emerîkî di warê stratîciya wê ya nîgarkirî de sar bikin weke derbirrînekê ji rêbaza Emerîkî ya nû re piştî bûyerên Berçilê /2001ê de û herdû tecrûbeyên –Afxanî û Yogoslavî- ev rêbaza  ku banga vedîtina hevbendiyên Emerîkayê  li ser asta cîhanî dike û jinûve nîgarkirin û danasîna bingehên danûsitandinê bi dewletên cîhanê re û bi taybetî li devera Rojhilata Navîn li gor encamên nû yên rawestina Cenga Sar û nemana Kampa Sosiyalist ya ku pêşberê bihêz bû li dijî konevaniya Emerîkî  li seranserê cîhanê  , û xwestekên cenga cîhanî dij bi terorê.

Dûr ji şîrovekirina li gor –Teoriya Pilangeriyê-  ji bûyeran re , hewildan ne rawestiyane ji koma dewletên cînarên Iraqê û wêdetir û bi rengên cuda cuda bi armanca tevlîhevkirina rojeva prosesa dîmokrasî û jinûve avakirin û têkbirina projekta guherandin û çaksaziyê di riya beşdariya aktîv di êrîşên çavsoriyê de bi şandina takekes û komikan û alavên wêrankrinê û hêwirandina serok û giregirên şepêl û alavên ji beramyên rêjîma Beisê û peyrewên –Qaîde- û girûpên Islamî yên xwekuştinê tev li nêrînên siyasî yên diyarkirî dijî gelê Iraqê û hikûmet û nûner û hêzên wî yên niştimanperwer û dîmokrasiyane û çewisandina dezgehên ragihandinê yên lokal û asîmanî di xizmeta çalakiyên teroristî û bi nav kirina –Berxwedan –û – Cîhad – li karên wan yên tirsnak di nav de gurandina rehîneyan û revandiyan ji mêr û jinan ji şîndemar ta bi şîndemar û li pêşiya kamîrayan . Ev hewildan pêktên û yên li pey wan radiwestin û wan bihêztir dikin ji hikûmet û rêjîm û alavan û ew dizanin bi temamî ku dem hew vedigere paş û tiştê ku li Iraqê biserket bi taybetî hilweşandina rêjîma dîktator bûye mulikê gelê Iraqê û ew dê dev ji wan karpêkan neberde û dê nehêle kes dest deyne ser yan Iraqê berew baş ve vegerîne , lê ew ji van hewildanan tevan armanc dikin bo –qezenckirina demê- û hew ji bo serrastkirina rewşên xwe û dûrgirtina jinişkaveyên rûxandinê ne xem e ku li ser hisabê xwîna Iraqiyan û pêşeroja wan be jî !

Di vî biyavî de , imkana xwednina gengeşiya lidar ji demekê ve di navbera –'Amman – û –Tehranê – de û tawanbariyên duqolî bi navê –Sunne – û – Şîî'iyan –û herdû la xwe dikin berdevkên gelê Iraqê û derbirrên berjewendiyên wan . Lê gelê Iraqê, bi tavilê netewe û ol û tayfeyên xwe ,  bê rawestan kar dikin bo biserxistina prosesa dîmokrasiyane û jinûve avakirina tiştê ku dîktatoriyetê ew li dirêjahiya sî salî xira kiriye û yê mijûl bi jinûve danasîna bingehên rast ji sîstema federala pirrengî re ya sipartî bi hevjiyan û lihevkirin û yekgirtina herdû netewên Iraqê yên bingehînî , Kurd û Ereb ew di newaleka din de ye û tukes berdevk negirtiye da ku bi navê wî biaxivin , gelo yekî ku piçek hiş di serê wî de hebe çawa dikare bawer bike ku hindek rêjîm yan layenger ku ji kêmtirîn konseptên rastgotin û dîmokrasiyê bêpar in rabin nûneriya milletekî bikin ku dîktatoriyet burandiye û bi sedan hezar qurbanî daye û guman heye ku bigore bo nimûneyekê ji guherandinê re di tavilê cihwarên deverê de .

Tiştê seyr û balkêş di eynî demê de ewe ku em bibînin ku hinek pênc babelîskan berbi paş ve vedigerin da ku hinek nankokiyên kevnare bivejînin weke nakokî û şerê Sefweî-Şîî' û Osmanî-Sunnî ya ku hate bikaranîn ji layê hakimên herdû layan de ji bo berjewendî û deselatdariyê xwe û dewamkirina rêjîmên xwe yên xwînmij û tarî  û zordariyê li ser hisabê gelên deverê mîna gelê Kurd û gelên din . Bê guman , rêjîmên 'Ammanê û Tehranê behane û sedem û motîvên xwe hene di tevlîbûna pêla mezhebî ya kevin û kevnare . Herweha , eger ku herdû la hevpişk bin di hilgirtina niyazên xirab bi armanca ziyangihandina ezmûneya Iraqî di warê guherandin û çaksazî û avakirin û hewildana xisitna astengiyan di riya wê de , lê herdû jî lîstika – kiz û qelsan – dilîzin ji ber ku bikaranîna ayîn û mezhebê bo bidestxistina  armancên neteweyî û konevanî ewe pela herî dawîn e di jiyana rêjîmên li ber ketin û neman û tunebûnê de .

Wihareng e, ku hemî hêzên serbazî û keştîgel û vejana nûklîr û dahatiyên petrolê têr nakin bo berdewamiya rêjîma Iranî û paraztina deselatdariya wê , vêce ti rê li pêşiya wê nemane ji bilî bikaranîna xwîna Şîî'iyên Iraqê bo xwe bihêzkirina bi pela wan di gotûbêjên xwe li gel Ewiropa û Wilayetên Yekgirtî yên Emerîkayê .

Lê Urdun , dibe ku serokên wê hêviya bidestveanîna pelika xîlafeta Islamî ya Sunnî dikin – piştî ku Haşimiyan ew ji dest berdan ji dema koçkirina ji Mekkayê –ji tirsa Al –Si'ûd - , û duvre guhastina sentera wê-xîlafetê bo Asîtane di bin çavdêriya Osmaniyan de . Gelo ew niha geşbîn in  bi vegerandina pîroziyan piştî pêşveçûnên bûyerên ewlekarî li Si'ûdiyê û şiyana çêbûna guhertinan di hevpeymanên navnetewî û herêmî de ? Yan ji ber baweriya wan ku imperatoriya Osmanî niha bi tewawî hildiweşe bi nêzîkbûna tevlîbûna Tirkiyê bo Yekîtiya Ewiropayê ? Angu meydana –Sunnî – ji Haşimiyan re vala dimîne ??

Dibe ku hindik ji Iraqiyan û bi taybetî ji mela û şêx û ayatên merc'îyetan û mizgevtan û darûdestê wan berjewendiyên wan pêrgî yên bangewaziyên dewrûberê    yên mezhebî û vedenga wan bi dizî û eşkere dubar dibe , lêbelê bê şik û guman e ku piraniya herî mezin ji Iraqiyan û ji elîtên wan yên rewşenbîrî û konevanî girêdayî projekta niştimanî bo guherîn û avakirina Iraqa federe ya pirrengî  ne, helbet ne hewceyî gotinê ye ku ev projekta gotî ya ku Iraqî ji salane xebatê bo dikin hûr û dûr cudaye ji rêbaza rêjîmên deselatdar li dewrûberê Iraqê û bi tevahiya bangewaziyên mezhebî û nijadperestî û ayînî re û ew bi esas hatiye  da ku bibe şûngirek ji tiştê heyî li Rojhilata Naversat ji cudahî û zorbazî û azardan , tev li guherînên jiyana çandî û civakî û konevanî û newekheviya wê bi eynî rewşan re berî sedsalan .

Ji bo tevgera netewî rizgarîxwaza Kurd li Iraqê û bingehên wê yên niştimanî û konseptên wê yên dîmokrasî û koka wê ya pirayîn û mezheb , bê guman ew li dijî bangewaziyên wisa radiweste û wan mîna çewtî û derketinekê ji rojeva dîmokrasiyê di Iraqê de dihejmêre û weke xirabkirinekê ji xêma têkoşîna welatperwerî re û hewildaneka bêhêvî bo danepêşa tiştê bêbuha û bipaşxistina tiştên giring , hinde ku erka sereke felatkirina Iraqê ye û temamkirin û bicihanîna stûbariyên guherandin û avakirina Iraqa federe û normalîzkirina serdestiya gelê Iraqê ye di riya hilbijartinan di çarçeweya  niştimanî de û retkirina tevahiya hewildanên serdestî û rajêriyê , çi bi navê netewe yan ayîn yan mezheb , û retkirina hemî planên vegerandina demê berbi paş ve , ji ber ku Kurd tecrûbeyên tehil hene bi bangewazên mezhebiyetê û cîgehên xîlafetê û nankokiyên wan re ji dema cewşena –Çaldêran ê ve berî dor pênc babelîskan , û zorbaziya Osmanî û îxaneta Sefewî re hinde  ku Kurd êzinga şerên navbera herdû terefan de bûn û qurbaniyên teşqeleyên serokên wan bûn , wek ku çawa Kurdistan meydaneka birîndar bû ji bihevketina berjewendiyên wan re û parçeyên parvekirî ji  rêvebirên wan yên şovonî re yên ku bermayên wan heta wekû îro xuyayî ne .

Şêx Fehmî Hiwêdî

Dema ku em  nivîsên şêxê fundementalist –Fehmî Hiwêdî –yek ji berztirîn bîrdozger û bangkerên –Islama Siyasî – dixwînin di dema ku ew "Bang" ê bi zimanekî –netewî- belav dike bi zaravê wê yê herî nijadperest , û kopiya wê ya herî tunderew û xwînrij di sedsala niha û ya bûrî de yên ku –Kemal Ataturk – û – Mîşêl 'Efleq- ew destpêkirin ; em dê dinyayê xirab û ava nekin ji ber ku "Bang" a wî tev li arasteyên wê yên siyasî û armancên wê yên dûr û yên nêzîk rastirîn derbirrîn e ji yekê ji nîşanên qonaxa niha  û  diyardeyên paşketina ramanan û hevbendiya hêz û şepêlên fundementalist çi Islamî bin yaxud netewî di serdema me de , û ji encamên xuristî yên naskirî ji dawiya fikirê konevanî yê –Islamewyî – piştî gihştina wê bo despêkên bêhêvîbûn û bêçaretiyê. Mîna gelek hevçaxên xwe û ji despêkirina serdema –Bin Ladenî – ve û çarrêya Berçileya 2001 û tewawbûna tefreya –Cîhadî- di ramana Islama Siyasî de ya ku bi rabûna -pitrodollar- re hate xuyan û ji hembêza alavên nehênî yên Emerîkî destpêkir berbi Afxanistana Komunist ve pêşî , û duvre piştî eşkerebûna kar  û raza wê û danîna wê li ser refikê jibîrkirin û guhnedanê ji layê hevbendiya Emerîkî-Rojhilatnavînî  ve pişî nemana pêwîstiya wê li wir , û reaksiyona wê ya hêj û karê wê yê xwekuştinê; me bi radeya şewşandina ku giha şêxên wê û mîrên wê hest bûn ji ber ketina bangkerên –Islama Siyasî – di operasiyonên nepenî yên istixbaratî yên navnetewî û di kontraktên gumandar de bi layengerên Rojavayî re û bikaranîna wê wekû alavekê di bicihanîna armancên yên dîtir re li ser qada yên dîtir , tiştê ku hişt hijmareka mezin ji şepêlên oldar yên bîrbir û bawermendên vekirî û elîtên rewşenbîrî bo vedîtina rasteqîniya çi kesê ku dixwaze ayînê di kêşe û pirsgirêkên siyasetê de bikarbîne , para şêxê-me jî zêdebûna nemana giraniyê di nivîsên wî de bi taybetî piştî ew guherî bo parêzerekî dilsoz ku berevaniya rêjîmên zordestiyê dike û piştgirekî tund bo êrîşên teroristane  li Iraqê , ku bawer dike ku gurandin û serjêkirin û teqandina tirombêlan berxwedan e , ta ew giha ku eşkerekirina dijminahî û destpêkirina cengê dijî gelê Kurd yê  ku xebatê dike bo bidestxistina azadiya xwe , lidar bixe .

Banga şêx ya provakisyon ya dawîn piştî gera wî ya Iranî-Tirkî tenê li dor Kurdan û kêşeya Kurd bû , ev banga ku di gotara  û kitekitên xwe de ne zêdeyî nêrînên fermî yên li herdû welatan ku bi piranî di alav û dezgehên ragihandinê de dixuyin ji layê dezgehine pispor bi mijara Kurdî ve ya ku heta vê deqê li gor dîtina Sûriyê , Tirkiyê û Iranê mîna pirseka ewlekarî tê hijmartin û  birêvebirin û danûsitandinkirin tenê ji layê alavên asayişê û şaxên wê yên pir re yên belavbûyî di nav partiyên şovonî û damûdezgehên dewletê û wezaretên têkildar û senterên lêkolînê û di nava hindek jîngehên mamostayên zanko û rojnamevan û oldaran û komikên efserên teqaû'd bûyî ji polîs û artêş û istixbarat yên ku şêx bi hineka ji wan re civiyaye yaxud bûye mêvan !

.

"Kurdên Iraqê bi agir dilîzin " –Fehmî Hiwêdî – Şarq Ewset- 30/3/5-2005 û " haydariyek li Tirkiyê ji ber biveyê ku heye bighêjinê de ji –teqîna kurdî – û bandora wê derbarê pêwendiyên wê bi Waşîntonê re " –heman rojname û li ser gelek xelekan 28/3/2005.

Şêx ji çi re propogandayê dike di banga xwe ya li dor kêşeya Kurdî de ?

Bê ku em kitekitên tiştê ku wî gotiye biseridînin , em dê bi kurtî puxteya tiştê wî got û nêrînên ku dan da ku xwendevan wisa bikaribe ku fenûfût û çewtî û meyildariya wî ya kor berbi sitemkaran ve li gor derbirrîna dadvanê Erebî hêja û birûmet Zuhêr Kazim 'Ebûd , yê ku da pêşiya min di warê pelixandin û derewderxistina nêrînên şêx !

(- Li Tirkiyê dosiya Kurdî hatiye girtin piştî çareserkirina tavilê pirsgirêk û probleman – Hijmara Kurdan li Tirkiyê ji (10-20) – Kerkûk rojekê ji rojan ne bajarekî Kurdî bû – Gurbûna  hestên neteweyî û serxwebûnê bi geşkirina serkirdayetiyên konevanî yên Kurd – Êrîşên Kurdan dijî Turkman û Ereban li Kerkûkê – Israilî li Kurdistanê çi dikin ?- Gurbûneka Kurdî li Iraqê ji ber hilweşîna dewletê û hebûna hêzên Emrîkî û nebûna rêjîma 'Erebî – Hilbijartinên Iraqê û hikûmeta ji wan derbiçe ne legal in – Nêrîna Kurdî berpirs e ji ne formkirina hikûmetê  – Xwestekên Kurdî ku nayêne pejirandin : Vergerandina Kerkûkê ser bi sînorê Kurdistanê û hiştina mîlşiyayên Pêşmerge û çesipandina federalismê ji bo her sê parêzgehên Kurdî – Kurd gefan dixwin û hîlebaziyê dikin, hestên gumanê diçesipînin û baweriyê nahêlin di pêwendiyên Ereb û Kurdan de – Prosesa kotekîlêkirina Kerkûkê bi rojane berdewam dibe tev li koçkirina Ereb û Tirkmanan û destdanîna ser malên wan û guhastina mulikiyeta zeviyan û sitandina dezgehan – Fêrkirina zimanê Erebî li Kurdistanê qedexe ye û artêşa Iraqê divê derbasî Kurdistanê nebe – Kurd dewletê parçe dikin û yekîtiya axa Iraqê dixine metirsiyanê de – Bawerî bi gotinên serokê Kurdan nayê – Tevgera Kurdan bive ye derbarê ewlekariya netewî ya Iranê û Sûriyê û Tirkiyê – Daneberheva rewşa Kurdan bi ya Berberan li Efrîqiyayê û ya Azeriyan li Îranê û ya Ozbekiyan li Afxanîstanê hinde ku ew kom û girûp mane wekû hevwelatiyan li welatên din ji bilî welatê wan yê resen yaxud li srer gelek welatan hatine parvekirin û rizamend in bi jiyana di nav sînorên cografiya siyasî de ya ku ji dehê salane ku hatiye çesipandin û ev tişt şerm û kêmasî nedîtin mademkî ew rewşa gotî ji wan re mafê hevwelatiyê dabîn dike – Serkirdayetiyên Kurdî bi agir dilîzin bê haydana bi rastiyên reealita pirreng û nexşe – Bangewaziyek bo Komelgeha Erebî bo dûrgirtina biveya li ser dewleteka endam  (angu Iraq ) – Çima em tenê Tirkiyê dibînin li meydanê ku bê ked û westan kar dike bo paraztina yekîtiya Iraqê ?-) .

Pûçkirina Bangewaziya Şêx hember Rasteqînan

            Li dirêjahiya mêjûya tevgerên rizgarîxwaz yên netewî , bi taybetî yên Erebî çend rûpel in hene ku rola erênî ya zanavên ayîna Islamî di qonaxên rizgariya niştimanî ji bo azadî û serxwebûn û rakirina  zordestiya netewî li rojhilat û rojava de, destnîşan dikin . Hêjayî amaje pê dane ku rola van zanavên Ereb û Tirk û Îranî nexasime piştî ku wan bo xwe cih dîtin û girtin di nava tevgerên –Islama Siyasî – de diguhere yeka negatîv derbarê doza Kurdî weke tevgereka niştimanî azadîxwaz , hîn bêtir van tevgera bi hêzên xwe yên – deselatdar- li Îran û Tirkî , û partî û rêxistinên xwe li Iraq û Sûriyê û Urdun û Misir û Lubnan , û zana û bîrdozgerên xwe li tavilê dewletên Erebî û Islamî ...diguhere ji ravekarekî neûtral bo layekî dijmin anjî neyar anjî konservatîv derbarê kêşeya milletê Kurd ya netewî û xebata wî ya adilane dijî sitemkarî û zordestî û bindestî û dagîrkirinê , û ji bo azadî û felat û wekhevî û hevjana li gel milletên din di bin saya demokrasî û deselatdariya yasayê de . Bangewaziya şêx Fehmî Hiwêdî , mijara ku em guftûgo dikin niha , ew e baştirîn derbirrîn e ji wê rêbaza ku em dê hewil bidin ku em wê pûç derxînin bi hindikî û rindikî .

Li Tirkiyê , dosiya Kurdî nehatiye girtin û nayê girtin ta ku tevahiya mafên netewî yên gelê Kurd werine bicihkirin , û destûr jinûve were nivîsandin û yasayên nû werine danîn û danasîna fermî bi hebûna gelê Kurd wekû neteweya didiwan ku hijmara nifûsa wan zêdetir e ji 20 milyonan e , û hevpariya dadperwer di navbera Kurd û Tirkan de were çesipandin di bin siha rêjîmeka demokrasî û pirrengî , û li gor vîn û daxwaza herdû milletan li ser bingeha lihevkirina niştimanî .

Mijara Kerkûkê wê li ser bê lihevkirin li gor yasaya îdara dewleta Iraqî , maddeya /58/ an , wihareng e bajarê navbirî wê bê girêdan , ji layê îdarî ve , bi hikûmeta herêma Kurdistaan federe re tev li rewşeka taybet bi pêkhatiyên wê yên netewî . Berevajî tiştê ku şêx dide xuay kirin , Kurdan gaveka tenê jî li dijî yasayê ne avêtine derbarê nişteciyên Kerkûkê , heta wekû vê deqê jî tenê ew qurbaniyan didin ji ber êrîşên teroristî yên sipartî hindek layên Erebî û Tirkmanî naskirî , nûnerên Kurdan li bajêr û parêzgehê bi tevahî rêz û hurmeta yên dîtir  werdigerin û çend hevbendiyên Kurdî-Tirkmanî –Erebî jî hene ku piraniya herî mezin ji daniştiyên parêzgehê hembêz dikin û her û her fireh û mezintir dibin . Pir ecêb bû radeya balans û aqilmendiya bersivên birêz 'Ebdella Gul û berpirsên Tirk yên dîtir hember pirsên şêx yên provokatîv û şovonî û kîndar dijberî Kurdan .

Xwestekên neteweî legal yên milletê Kurd destpê nekirin di bin saya hêzên fireregez de , û tevgera Kurdî bi tavilê rengên xwe yên konevanî û çekdar û cemawerî berdewam e ji berî bêtirî sedsalekê dema ku ne –Islama Siyasî- û –Beis – û – Toranî- û – Qaede – û nejî Zerqawî yaxud Komelgeha Erebî û ne Dewleta Iraqî , û ji hingî ve –Pêşmerge – hebûne ; Pêşmerge milê serbazî û bingeha civakî û mirovane ya tevgera netewî Kurd di hemî çax û rewşan de , di demên şer û aşîtiyê de , û di demên avakirin û berhemdanê de ; Pêşmerge : wêneya biriqandî ya xewna dîrokî ya milletekî ku ji sedsalekê ve xebatê dike û berevaniya hebûna xwe dike , Pêşmerge : semboleke ji hevgihiştina nifşan ne rêxistineka leşkerî ye bi wateya partîzanî tiwêjî yaxud herêmî û na vegere bo tayfeyeka bi xwe , yan olekê ....Pêşmerge di her mal û gund û deverê de ye , li her bajar û senterekê , bi dizî û eşkere , di her çîneke civakî de ye , Pêşmerge ew e mêr û jin û kal û xort û xwende û nexwende , akadîmisiyan , rewşenbîr , xwendekar , karker , cotyar : Pêşmerge milletê Kurd e bi hemû milyonên xwe . Herwesa , ev sembol herdem dûr ji gumanan dimîne û ji derveyî çarçoveya tawnbarî û kontraktan .

Ji bo sîstema Federalî jî , ya ku Iraqiyan bi Kurd û Ereban ew pejirandine ew encameka xwezayî ye ji pêşketina rewş û barodoxa Iraqê re piştî felat û rizgarbûna ji rêjîma dîktator û şopandina prosesa guherîna demokrat û ew derbirrîneka ji vîna gel re dema ku ew çarenûsa xwe bi serbestî hildibjêre bê zor û kotekî , û dema ku Kurd dikare  çarenûsa xwe ya siyasî hilbibjêre û mafan li xwediyan vegerîne û Pêşmergeyên xwe şaname û xelat bike û wan tevlû hêzên Iraqê yên leşkerî û ewlekariyê û ji holê rakirina berma û şopên Erebkirinê li hin deverên Kurdistanê , û bi taybetî Kerkûkê , ji ber ew tev nakeve nava çarçoveya –daxawzî û xwestekan – wek ku şêx bilêv dike lê tê wateya mafê çarenûsî ji ber vê yekê ku xwediyê maf ne daxwaz dike lê bikar tîne , û ne lava dike  lê distîne ; ev tev di çarçeweya Iraqa demokrasiyane pirrengî federe yekgirtî de .

Di warê harkirin û hajotinê de , şêxê me barê gur û geşkirina dewletên Tirkî  û Sûrî  û Îranê  digirê milê xwe eynî weke çi efserekî ewlekariyê ku di rêjîmên wan dewletên navbirî de xizmetê dike ji ber hijmartina Kurdan weke biveyekê li ser ewlekariya wan ya netewî ji ber ku rayedarên  dewletê û dîplomatên wê li xwe nadeynin ku dakevin vê radeyê tev ku bi eşkere be jî , lê vê ji alavên ewlekariyê re dihêlin da ku bi stûbariyên xwe rabin û di nav de –stûbariyên kirêt û qirêj - . Gelo dikeve seriyan de ku şêx bi vê guhdana mezin û  ta vê radeya bilind hay ji ewlekariya netewî ya rêjîmên her sê dewletên navbirî –û di nav de wek ku şêx dizane yên ku bi saziyên Natoyê  û Mosada Israilê re arîkariyê dikin û ragihandinan bi wan re parve dikin û bi wan re hevpişkiyê dikin di danîna straticiyên ewlekariyê  de – û di heman demê de ewlekariya neteweyî ya milyonên Kurdan – gelê Musilman – bibîr nebe , gelo Kurd ne mirov in xwedî berjewendî û maf in ? Gelo dema wan ya niha û paşeroja wan , weke her milletekî , nîne ? .

Şêx , ji nezanî yaxud bi mebestî yan şaşîtî , rewşa Kurdî ji layekî ve û rewşên hindek gelên din dide berhev , li ser koka ku Kurd li Iraq û Sûriyê li welatên din ne yên xwe dijîn , û divê ew bi –mafê hevwelatîbûnê – razî bibin ji ber ku cografiya siyasî ya niha ji dehê salan ve hatiye çesipandin û nabe were vekolandin , tevî ku çi derketinek ser vê realitê tê wateya lîstina bi agir û guhnedana rastiyên realita pirreng û nexşe ...bi rastî jî em nizanin gelo ev nameyeka bo gelê Filistînî jî ? Û ji bo serkirdayetiya wî ya siyasî ta ku bi agir nelîzin û dev ji mafê milletê xwe yê çarenûsî berdin ? Gelo , ew nepijirandineke ji serxwebûna Bosina û Kosova re ? .

Wisa , şêx –berbi zaroktiya xwe ve vedigere – bê ritûş û bi yek carê hemî hewildanên virde wêde çûnê û dazanîna haydariya Kurdan riswa dike hinde ku venasînê nade bi hebûna welatê Kurdan û wan mîna koçberan yaxud qaçaxçiyan dihejmêre ku ne hêjane mafên netewî yan mafê çarenûsî , tenê ew dikarin –mafê hevwelatiyê – bidestxînin , hîn bêtir ew bi eşkerayî Komelgeha Erebî vedixwîne bo tevgerê bike bo dûrgirtina bive û metirsiyana derbarê dewleteka endam –an ku Iraq- ( baş e ku Komelgeha Dewletên Erebî nikare şer bi tukesî re bike .....sed mixabin !!) herweha şêx rêjîma Tirkî – milê leşkerî helbet – ji xwe re mînak û nimûne digire ji ber ku ew tenê Xwedê giravî- bê ked û westan kar dike bo paraztina yekîtiya axa Iraqê !!!???. Şêx li vir na sekine û bêtir serxweve diçe dema ku awaza nû-kevin ya ku sozên wê ji layê herdû rêjîmên zordar yên Beisî li Sûriyê û Iraqê hatine danîn dîsa dijene di warê tawanbarkirina Kurdan bi arîkariya bi Israilê re bê ti destnîşankirin derbarê têkiliyên Tirkî-Israil di warên leşkerî û ewlekariyê de tev li têkliyên rêjîma wî bi xwe (Misir ) ya ku bû navçiyek ji bo lihevhatin û aşîtiya Erebî-Israilî û nêrîna Sercivîna Erebî ya dawîn derbarê aşîtiyê bi dewleta Cihû re .

Bê şik , şêx ya baş kir dema ku rastiya nêrînên xwe diyarkir , yên ku di heman demê de rêbaza tavilê şepêlên –Islama Siyasî- derdibirin , evên ku bi rengên tavil hevaldariya sitemkarên gelê Kurd dikin , hinde ku elîtên rewşenbîrî û konevanî yên Kurd divê ku hûr û kûr binerin û şiyar û haydar bin û jinûve tekez bikin rêzgelê hêzan di pêvajoya niha de û dijmin û dostan ji hev nas bikin .

Di dawiyê de , pêwîst e ku van çend têbîniyan li jêr rêz bikim :

1- Lebikandin diyar e di nivîsên şêx de : ji layekî ve ew Kurdan vedixwîne bo "pêgirtina bi realita pir nexşe " û ji layê tir ve şêx nexşeya Saiks –Bîko û Nexşeya Rê li Filistînê napijirîne" .

2- Di dema hevdîtina wî bi lîderên partiya Dad û Geşepêdan ê ya deselatdar li Tirkiyê re , hindek cudahiya nêrînan derket holê li gor nivîsên wî – hinde ku Şêx  Fehmî nûneriya nêrîna alavan dikir nexasime alava ewlekariya leşkerî ya tund derbarê Kurd û Kerkûk û Federalismê de .

3- Şêx xwe dispêre  gotinên dehan rayedar  û lîderên Tirkan û nûnerên –Eniya Tirkmanî ya Iraqê- di rapora xwe ya li ser xelekan belav kirî ( Eniya navbirî liqeke ji alava ewlekariya Leşkerî Tirkî re ) , lê wî ti civîn bi berpirsekî Kurd re çênekir –eve bê guman dadperweriya Islama Siyasî ye .

4- Şêx xwêneran dide nasîn bi axaftivanê xwe re bi navkirina filan wek serokê partiya filanî , yan endamekî serkirdayetîyê  di rêxistina filanî de , herweha ew kevinaretirîn  partiyên Kurdistanî wiha bi nav dike : Komika Barzanî û Komika Talebanî –eve bê guman rewişt û perweriya Islama Siyasî ye .

5- Belavkirina şaşîtî û çewtiyan derbarê êrîşine Kurdî gotî de li ser damûdezgehan bê hilperastin . Li vir , ez  yasadanerên Kurd yên parlementoya Kurdistanê û Yekîtiya Parêzer û Hiquqnasên Kurdistanê û mamostayên kolîjên hiquq û yasa li zanîngehên Hewlêr û Silêmanî û Dihok û Kerkûkê vedixwînim bo bidûvdeçûnê li Şêx bikin bi tawanbariya harkirin û gurkirina li dijî gelê Kurd û gûrkirina nakokiyên nijadî û tawanbariyên derewîn û destdirêjkirina dij bi gelê Kurd û serkirdayetiyên wî yên bi şêweyekî dîmokrasiyane hatine hilbijartin , û angoştkirina bi hebûna Israilê li Kurdistanê û ziyankirina pêwendiyên Erebî-Kurdî .

6- Li hemeber erk û stûbariyên pişt guherînan li Rojhilata Navîn de imkanên guherandina rolan û guhastina ji cîgehan bo hinekî tir û girêdana hevbendiyên nû hene ji ber hindê ku –hevbendiya berjewendiyê – lidar e di navbera rêjîmên zordest û Islama Siyasî  bi herdû baskên wê : Şîî'iya Siyasî –tev li –Sunniya Siyasî – de . Hêzên organîzekirî hene ku bingeha vê hevbendiya navbirî pêktînin .

7- Meyldariya yekî ji şêxên –Islama Siyasî- mîna –Fehmî Hiwêdî – berbi siyasetên rêjîma Tirkî û hikûmeta wê ya "Islamî " û rêjîma Sûrî tev li siyaseta wê derbarê hundirê Sûrî û dewrûberên Lubnanî û Iraqî , û bermayên rêjîma rûxayî û têkçûyî li Iraqê derbirrîneke ji nîşanên wê hevbedniyê ya ku me berê weke hevbendiya mirovên –têkçûyî û qeyranbûyan – bi nav kiribû .

8- Baldariya wî ya herî tund berbi Kurdistana Iraqê ve tê şîrovekirin weke nepijirandina – Islama Siyasî – ji tecrûbeya demokrasî ya pişkivî nola encamekê ji prosesa guherîna demokrasiyane  re li Iraqê bi piştgiriya derve , ji ber ku biserkeftina nimûneya Iraqê , di nav de tecrûbeya Kurdî di warê çareserkirina kêşeya neteweyî li gor bingeha  konsepta mafê çarenûsî û yekîtiya vîndarî û hevpariya adilane venasîneke din û teqezkirineke nû form dike derbarê  topavêtin û malketina  tevgera –Islama Siyasî – ya terorist û tunderew , û imkana pêrgîhevbûna berjewendiyên hundir û derve di hindek pêvajoyên taybet di jiyana milletan de li dora guherandin û çaksazî û ewlebûna bi sindûqên dengdanê .

Wisa , eniya şer û pevçûnê di navbera du rêbazan de fireh dibe : Guherîna demokart  bi piştgiriya cemawerên berfireh , û zordestî û paşketin bi palpiştiya fundementalîteya Islamî û Netewî û dezgehên istixbarat û ewlekariyê , da ku ji Afxanistan û Iraq û Kurdistanê detspê bike û di Filistînê û Lubnanê de derbas bibe û –heta demekê – li Okraniya û Corciya û Qerxîzistanê bidawî bibe !.....berdewam dibe .

Destpêka Laperi